Quyền tác giả là quyền gì?

Quyền tác giả là một khái niệm đã được quy định rõ trong luật sở hữu trí tuệ Việt Nam. Đây là quyền hợp pháp của một tác giả đối với tác phẩm mà mình sáng tạo ra. Theo luật này, quyền tác giả bao gồm quyền nhân thânquyền tài sản.

Điều 19. Quyền nhân thân

  1. Đặt tên cho tác phẩm;
  2. Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm;
  3. Được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng;
  4. Công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm;
  5. Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho người khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.

Điều 20. Quyền tài sản

  • Làm tác phẩm phái sinh;
  • Biểu diễn tác phẩm trước công chúng;
  • Sao chép tác phẩm;
  • Phân phối, nhập khẩu bản gốc hoặc bản sao tác phẩm;
  • Truyền đạt tác phẩm đến công chúng bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác;
  • Cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính.

Tác giả gốc có quyền gì?

Có toàn quyền sử dụng, bán, cho thuê,… ví dụ:

  • Dịch sang ngôn ngữ khác;
  • Chuyển thể tác phẩm (từ truyện thành phim, từ văn bản thành âm thành,…);
  • Tái bản dưới mọi hình thức;
  • Công khai chia sẻ đến công chúng (báo chí, truyền hình,…);
  • Cho thuê bản gốc hoặc bản sao (đối với phần mềm máy tính, bản thu âm, video,…);

Đối tượng bảo hộ quyền tác giả

  1. Tác phẩm văn học, khoa học, sách giáo khoa, giáo trình và tác phẩm khác được thể hiện dưới dạng chữ viết hoặc ký tự khác;
  2. Bài giảng, bài phát biểu và bài nói khác;
  3. Tác phẩm báo chí ;
  4. Tác phẩm âm nhạc ;
  5. Tác phẩm sân khấu ;
  6. Tác phẩm điện ảnh (phim);
  7. Tác phẩm tạo hình, mỹ thuật ứng dụng;
  8. Tác phẩm nhiếp ảnh;
  9. Tác phẩm kiến trúc;
  10. Bản họa đồ, sơ đồ, bản đồ, bản vẽ;
  11. Chương trình, phần mềm máy tính;
  12. Tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian;

Đối tượng không thuộc phạm vi bảo hộ quyền tác giả

  1. Tin tức thời sự thuần tuý đưa tin;
  2. Văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính, văn bản khác thuộc lĩnh vực tư pháp và bản dịch chính thức của văn bản đó;
  3. Quy trình, hệ thống, phương pháp hoạt động, khái niệm, nguyên lý, số liệu.

Hành vi xâm phạm quyền tác giả

Tất cả các hành vi sử dụng trái phép tác phẩm đều bị coi là xâm phạm quyền tác giả. Ví dụ:

  • Chiếm đoạt, mạo danh tác giả;
  • Công bố, phân phối, sử dụng hoặc sao chép lại tác phẩm khi chưa xin phép tác giả;
  • Sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả;
  • Thuê tác phẩm mà không trả tiền nhuận bút, thù lao và quyền lợi vật chất khác;

Xem thêm: Thực thi quyền sở hữu trí tuệ

Quyền tác giả tự động phát sinh mà không cần đăng ký

Theo luật, Quyền tác giả là quyền tự động phát sinh ngay khi tạo ra tác phẩm. Tức là kể cả trong trường hợp bạn chưa đi đăng ký thì bạn vẫn có quyền tác giả với các tác phẩm của mình. Tuy nhiên trên thực tế, nếu xảy ra tranh chấp thì rất khó chứng minh. Đó là lý do bạn nên đi đăng ký bảo hộ quyền tác giả tại Cục Bản quyền tác giả. Đây là cơ sở pháp lý chắc chắn nhất giúp bạn chứng minh đó là sáng tạo của mình.

Giấy chứng nhận đăng ký bản quyền tác giả

Giấy chứng nhận đăng ký bản quyền tác giả

Khác với nhãn hiệu, đối với quyền tác giả, pháp luật chỉ bảo hộ về mặt hình thức chứ không bảo hộ nội dung. Sự sáng tạo được bảo vệ ở đây là sự sáng tạo về việc chọn lọc và sắp xếp từ ngữ, màu sắc, tình tiết,… Do vậy, về nội dung, cốt truyện, ý tưởng,… của các tác phẩm có thể rất tương tự nhau nhưng chỉ cần khác nhau về cách thức thể hiện thì sẽ được coi là tác phẩm gốc và được bảo hộ quyền tác giả. Vì vậy, nếu xảy ra tranh chấp hoặc khi phát hiện vi phạm, bản thân tác giả là người phải chứng minh về mặt nội dung của tác phẩm.

Ở nước ta hiện nay vấn đề bảo hộ quyền tác giả nói chung còn rất yếu kém. Nhận thức của người dân vẫn còn chưa cao nên các hành vi vi phạm quyền tác giả vẫn xảy ra thường xuyên mà không hề bị xử lý.

Xem thêm: Thời hạn bảo hộ quyền tác giả

Chấm điểm bài viết

Bình luận

avatar
0904.55.99.50